Gesjiedenis van Aelse
In de buurt zeen
opgravinge, die truk gaon nao de tied van de
Bandkeramiekers,
die hie rónd 5000 v. Chr. woonde. De boere waore
aafkómstig van
Boheme
en
Moravië.
De
Romeine
houwe hie 'ne
Romeinse villa
en 'n begraafplaats. Ouch de
Franke
en
Merovingersj
höbbe hun doaje begrave op 't plateau in 't
Maasdal bie Aelse . 't Hudige dörp is van
Middeličwse
oarsjpróng. In de 12e ičw bočwde de hičre van
Aelse 'n börch. De reste ligke in de
Maas.
De luuj verdeende vreuger hun brwad mčt
sjeepvaart
op de Maas. 't Hoes van Jan Coninx, dae
helsjtein
oet
Name
verveurde, bevunk zich baove op de Maasberg.
Aelse is besjermp dörpsgezich mčt monumentaal
pande in de Dörpssjtraot, op de Maasberg en
Op d'n Berg. 'n Gedeilte van oud Aelse
is aafgebraoke bie de aanlčk van 't
Julianakanaal
(1925-1935).De
Heilige
Augustinuskčrk
oet 1948 door architect
Dumoulin.
't Baksjteine geboew haet klassieke elemente. Bčnne sjteit 'n
houte
Anna-te-drieëbeeld
oet 1525 gemaak door 'de
Meister van Aelse,
wavan nog mjeh werke bekčnd zin. Wiejer zin nog te zeen de
beelde van de
heilige
Catharina
en
Sinteberb,
't 13e jews "houte kruus van
Katsep"
en 'n
Miedeličws
doupvont. Aansjtwatend bevingk zich nog 'ne apaarte Maria
devotiekapel. Op
de kruusing van de Raodhoessjtraot, Kaaksjtraot en Dörpsjtraot
sjteit 'n
neogotisch
kapelke,
oet de 19e ičw, gewiejd aan
Slevevrouw van Lourdes.
t Gebuuwke (rieksmonument) is opgetrokke oet
veldbrandsjtein
op de plaats woo in vreuger jaore 'ne
sjanpaol
haet gesjtange. Veurdat 't hudig beeld in 't kapelke kaom te
sjtaon sjtinge d'r versjeie anger beelde: 'n houte crucifix en
tot 1995 'n
Heilig Hartbeeld.
Binne hingk ouch nog e klein houte kruus, dat in 2004 op
wónderbaarlike wies ies euvergebleve oet 'n aafgebrend hoes. Naeve de
kapel sjteit de ouw dörpspómp.
